{"id":204,"date":"2024-04-04T18:26:53","date_gmt":"2024-04-04T18:26:53","guid":{"rendered":"https:\/\/monika-martini-madej.com\/blog\/?p=204"},"modified":"2024-04-11T10:38:38","modified_gmt":"2024-04-11T10:38:38","slug":"sztuka-i-medycyna-mocne-wiezy-i-inspirujaca-relacja","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/monika-martini-madej.com\/blog\/2024\/04\/04\/sztuka-i-medycyna-mocne-wiezy-i-inspirujaca-relacja\/","title":{"rendered":"Sztuka i medycyna, mocne wi\u0119zy i inspiruj\u0105ca relacja."},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Na przestrzeni wiek\u00f3w, sztuka i medycyna splata\u0142y si\u0119, tworz\u0105c fascynuj\u0105ce narracje o ludzkim ciele, chorobie i uzdrawianiu. Sztuka medycyny. Sztuka . A w centrum cz\u0142owiek. Ta niezwyk\u0142a symbioza znajduje odzwierciedlenie w wielu dzie\u0142ach. Najbardziej znanymi s\u0105 m.in. prace Leonarda da Vinci, Rembrandta van Rijn, Hieronymusa Boscha, czy Vincenta van Gogha, kt\u00f3rzy na p\u0142\u00f3tnie uchwycili zar\u00f3wno pi\u0119kno, jak i tragedi\u0119 ludzkiego do\u015bwiadczenia. P\u00f3\u017aniej, wraz z rozwojem nauk medycznych powstawa\u0142y ciekawe prace w nurcie realizmu naukowego. Albo wzruszaj\u0105ce sceny rodzajowe, gdzie pokazywana by\u0142a relacja pacjent-lekarz.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W procesie kszta\u0142cenia lekarzy i artyst\u00f3w wa\u017cn\u0105 rol\u0119 pe\u0142ni poznanie anatomii.(Braki w jej przyswojeniu wykluczaj\u0105 bycie lekarzem, ale niestety nie wykluczaj\u0105 bycia artyst\u0105).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Najwnikliwiej bada\u0142 chyba anatomi\u0119 Leonardo da Vinci. Rozpocz\u0105\u0142 od studi\u00f3w nad ludzk\u0105 czaszk\u0105, dok\u0142adnie analizuj\u0105c budow\u0119 ko\u015bci, nerw\u00f3w i naczy\u0144 krwiono\u015bnych. Nast\u0119pnie, tworzy\u0142 <a data-type=\"page\" data-id=\"2\" href=\"https:\/\/pl.frwiki.wiki\/wiki\/%C3%89tudes_du_f%C5%93tus_dans_l%27ut%C3%A9rus\">szkice p\u0142odu, <\/a>opieraj\u0105c si\u0119 na badaniach krowiego p\u0142odu, a p\u00f3\u017aniej przechodzi\u0142 do bada\u0144 nad ludzkimi zw\u0142okami. W latach 1506-1513 przeprowadzi\u0142 oko\u0142o 30 sekcji dzi\u0119ki czemu stworzy\u0142 szczeg\u00f3\u0142owe ilustracje przedstawiaj\u0105ce r\u00f3\u017cne cz\u0119\u015bci cia\u0142a ludzkiego, w tym p\u0142uc, serca, mi\u0119\u015bni, kr\u0119gos\u0142upa i krtani. Zostawiaj\u0105c mn\u00f3stwo zaskakuj\u0105co trafnych opis\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-3a88641f wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:100%\">\n<div class=\"wp-block-group is-content-justification-space-between is-nowrap is-layout-flex wp-container-core-group-is-layout-788841da wp-block-group-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><img decoding=\"async\" width=\"512\" height=\"733\" data-src=\"https:\/\/monika-martini-madej.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Leonardo_Da_Vincis_Brain_Physiology.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-208 lazyload\" style=\"--smush-placeholder-width: 512px; --smush-placeholder-aspect-ratio: 512\/733;width:183px;height:auto\" data-srcset=\"https:\/\/monika-martini-madej.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Leonardo_Da_Vincis_Brain_Physiology.jpg 512w, https:\/\/monika-martini-madej.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Leonardo_Da_Vincis_Brain_Physiology-210x300.jpg 210w\" data-sizes=\"(max-width: 512px) 100vw, 512px\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAAAAACH5BAEKAAEALAAAAAABAAEAAAICTAEAOw==\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><img decoding=\"async\" width=\"365\" height=\"464\" data-src=\"https:\/\/monika-martini-madej.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Leonardo_da_vinci_Heart_and_its_Blood_Vessels-2.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-210 lazyload\" style=\"--smush-placeholder-width: 365px; --smush-placeholder-aspect-ratio: 365\/464;width:202px;height:auto\" data-srcset=\"https:\/\/monika-martini-madej.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Leonardo_da_vinci_Heart_and_its_Blood_Vessels-2.jpg 365w, https:\/\/monika-martini-madej.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Leonardo_da_vinci_Heart_and_its_Blood_Vessels-2-236x300.jpg 236w\" data-sizes=\"(max-width: 365px) 100vw, 365px\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAAAAACH5BAEKAAEALAAAAAABAAEAAAICTAEAOw==\" \/><\/figure>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-3a88641f wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:100%\">\n<figure class=\"wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"font-size:10px\">Fizjologia m\u00f3zgu                                                Serce wed\u0142ug da Vinci&#8230; (Fot. Wikimedia)<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ze swojego osobistego do\u015bwiadczenia jako artystki musz\u0119 si\u0119 przyzna\u0107, \u017ce moje spojrzenie na cz\u0142owieka w jego biologicznej formie , w spos\u00f3b zupe\u0142nie automatyczny ma co\u015b wsp\u00f3lnego ze skanem medycznym, gdzie ka\u017cda anomalia, najdrobniejsza plamka, opuchlizna, asymetria, niew\u0142a\u015bciwa proporcja zostaje przeze mnie odnotowana. Bo poszukuj\u0105c harmonii zauwa\u017ca si\u0119 jej brak.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wracaj\u0105c do medycyny w sztuce trudno nie odwo\u0142a\u0107 si\u0119 do najbardziej znanego w \u015bwiadomo\u015bci zbiorowej dzie\u0142a  &#8211; <a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Lekcja_anatomii_doktora_Tulpa\" data-type=\"page\" data-id=\"2\"> \u201eLekcji anatomii doktora Tulpa\u201d<\/a>  Rembrandta van Rijnz 1632 roku. Grupa lekarzy z zaciekawieniem obserwuj\u0105cych demonstracj\u0119 anatomii r\u0119ki pi\u0119knie oddaje ho\u0142d ortopedii. Ten obraz, b\u0119d\u0105cy po\u0142\u0105czeniem sztuki i nauki, podkre\u015bla znaczenie wiedzy anatomicznej w medycynie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Z kolei Hieronymus Bosch, w swoim dziele<a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Leczenie_g%C5%82upoty#\/media\/Plik:Hieronymus_Bosch_053_detail.jpg\" data-type=\"link\" data-id=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Leczenie_g%C5%82upoty#\/media\/Plik:Hieronymus_Bosch_053_detail.jpg\"> \u201eEkstrakcja kamienia szale\u0144stwa\u201d<\/a>  znanym tak\u017ce pod wdzi\u0119cznym tytu\u0142em &#8220;Leczenie g\u0142upoty&#8221; z oko\u0142o 1494 roku, przedstawia \u015bredniowieczny zabieg leczniczy, maj\u0105cy na celu wyleczenie szale\u0144stwa. Polecam obejrze\u0107 na popraw\u0119 humoru.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zupe\u0142nie inaczej 400 lat p\u00f3\u017aniej podchodzi do tematu<a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Portrait_of_Dr._Gachet#\/media\/File:Portrait_of_Dr._Gachet.jpg\">Vincent van Gogh, w \u201ePortrecie doktora Gacheta\u201d <\/a>z 1890 roku, maluje posta\u0107 swojego lekarza jako symbol empatii i wsparcia, podkre\u015blaj\u0105c znaczenie opieki psychicznej w procesie leczenia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Co ciekawe sam  dr Gachet, zawodowo lekarz, by\u0142 malarzem amatorem i wielkim mi\u0142o\u015bnikiem rodz\u0105cego si\u0119 impresjonizmu (portretowali go te\u017c inni malarze).  <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/pl.m.wikipedia.org\/wiki\/Plik:The_Doctor_Luke_Fildes_crop.jpg\">Luke Fildes w \u201eDoktorze\u201d z 1891<\/a> roku, wzruszaj\u0105co przedstawia obraz lekarza czuwaj\u0105cego przy \u0142\u00f3\u017cku chorego dziecka, oddaj\u0105c w ten spos\u00f3b poczucie troski i oddania. To chyba jeden z najpi\u0119kniejszych obraz\u00f3w pokazuj\u0105cych lekarza &#8211; zar\u00f3wno od strony malarskiej jak i uj\u0119cia tematu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Thomas Eakins, w swoich realistycznych dzie\u0142ach \u201e<a data-type=\"link\" data-id=\"https:\/\/pl.m.wikipedia.org\/wiki\/Plik:The_gross_clinic_thomas_eakins.jpeg\" href=\"https:\/\/pl.m.wikipedia.org\/wiki\/Plik:The_gross_clinic_thomas_eakins.jpeg\">Klinika doktora Grossa<\/a>\u201d i \u201e<a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/The_Agnew_Clinic#\/media\/File:The_Agnew_Clinic_-_Thomas_Eakins.jpg\">Klinika doktora Agnew<\/a>\u201d, ukazuje lekarzy podczas operacji.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"> Pierwsza, dramatyczna i dla wsp\u00f3\u0142czesnych przera\u017caj\u0105ca scena operacji chirurgicznej jest w istocie trybutem sk\u0142adanym lekarzom, kt\u00f3rzy podejmuj\u0105 si\u0119 leczenia miast zastosowania powszechnej w\u00f3wczas amputacji. Drugi z omawianych obraz\u00f3w zam\u00f3wiony z okazji przej\u015bcia na emerytur\u0119 znakomitego lekarza dr Agnew, przedstawia zabieg cz\u0119\u015bciowej mastektomii. Co charakterystyczne, obraz powsta\u0142 14 lat p\u00f3\u017cniej ni\u017c &#8220;Klinika doktora Grossa&#8221; i pokazuje post\u0119p jaki zrobi\u0142a w tym czasie medycyna. Lekarze ubrani s\u0105 w bia\u0142e kitle (to czas, w kt\u00f3rym u\u015bwiadomiono sobie znaczenie higieny w czasie operacji),a po\u015br\u00f3d lekarzy znajduje si\u0119 tak\u017ce profesjonalna piel\u0119gniarka.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sztuka i medycyna maj\u0105 wiele wsp\u00f3lnego \u2013 obie d\u0105\u017c\u0105 do zrozumienia i poprawy ludzkiego stanu. W dzie\u0142ach sztuki odnajdujemy nie tylko odzwierciedlenie praktyk medycznych danej epoki, ale tak\u017ce g\u0142\u0119bokie emocje zwi\u0105zane z chorob\u0105 i uzdrawianiem. Sztuka, podobnie jak medycyna, jest form\u0105 poszukiwania, leczenia i wyra\u017cania tego, co najg\u0142\u0119biej ludzkie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Na koniec tego wpisu podziel\u0119 si\u0119 osobist\u0105 refleksj\u0105 &#8211; lekarze w spos\u00f3b zadziwiaj\u0105cy i ponadprzeci\u0119tny obdarzeni s\u0105 dobrym smakiem je\u015bli chodzi o dob\u00f3r malarstwa. Widz\u0119 to w ich mieszkaniach, widz\u0119 w gabinetach. Naprawd\u0119 rzadko spotyka si\u0119 tam z\u0142e obrazy. To jeszcze jeden pow\u00f3d dla kt\u00f3rego warto dostrzega\u0107 zwi\u0105zek mi\u0119dzy sztuk\u0105 i medycyn\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Autorka jest <a href=\"http:\/\/www.monika-martini-madej.com\" title=\"artystk\u0105\">artystk\u0105<\/a> i pasjonatk\u0105 medycyny.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"font-size:12px\">Jako obraz pocz\u0105tkowy wykorzysta\u0142am: <a href=\"https:\/\/pl.m.wikipedia.org\/wiki\/Plik:The_Doctor_Luke_Fildes_crop.jpg\">https:\/\/pl.m.wikipedia.org\/wiki\/Plik:The_Doctor_Luke_Fildes_crop.jpg<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sztuka i medycyna maj\u0105 wiele wsp\u00f3lnego \u2013 obie d\u0105\u017c\u0105 do zrozumienia i poprawy ludzkiego stanu. W dzie\u0142ach sztuki odnajdujemy nie tylko odzwierciedlenie praktyk medycznych danej epoki, ale tak\u017ce g\u0142\u0119bokie emocje zwi\u0105zane z chorob\u0105 i uzdrawianiem. Sztuka, podobnie jak medycyna, jest form\u0105 poszukiwania, leczenia i wyra\u017cania tego, co najg\u0142\u0119biej ludzkie.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":213,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[51,50,54,52,53,49],"class_list":["post-204","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog","tag-anatomia","tag-artysci-i-lekarze","tag-historia-medycyny","tag-lekarze-artysci","tag-sztuka-dla-lekarzy","tag-sztuka-i-medycyna"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/monika-martini-madej.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/204","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/monika-martini-madej.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/monika-martini-madej.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/monika-martini-madej.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/monika-martini-madej.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=204"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/monika-martini-madej.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/204\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":253,"href":"https:\/\/monika-martini-madej.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/204\/revisions\/253"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/monika-martini-madej.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/213"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/monika-martini-madej.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=204"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/monika-martini-madej.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=204"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/monika-martini-madej.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=204"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}